19-23 avqust tarixlərində müəllimlərin işə qəbulu üzrə müsabiqənin müsahibə mərhələsi keçiriləcək. Bu mərhələdə  vakant yer tutmuş 3 728 nəfərin iştirakı gözlənilir. Müsahibə mərhələsinin qrafiki barədə məlumat namizədlərin şəxsi səhifələrinə göndərilib. Namizədlər miq.edu.az/musahibeler linki vasitəsilə müsahibə mövzuları ilə tanış ola bilərlər. Müsahibə zamanı namizədlərin ixtisası üzrə bilik və bacarıqları, psixoloji durumu və ümumi dünyagörüşü yoxlanılacaq. Həmçinin namizədlər ixtisasları üzrə əvvəlcədən elan olunmuş mövzulardan birini açıq dərs formatında müsahibə komissiyası üzvlərinə təqdim etməlidirlər. Həmin mövzu proqram təminatı tərəfindən təsadüfi seçim əsasında müəyyən ediləcək.

15/08/2019 19:17

Avqustun 15-də saat 15:00-dan etibarən şagird yerdəyişməsi sistemi istifadəyə verilib. Valideynlər sistemdən istifadə etmək üçün www.sy.edu.az portalına daxil olaraq qeydiyyatdan keçməlidirlər.   Şagird yerdəyişməsinin elektronlaşdırılması bu prosesdə məktəb və valideyn arasında olan məsafənin azaldılması, valideynin təhsil müəssisəsi ilə təmasının daha şəffaf şəkildə təşkilinə yardım edəcək. Eyni zamanda prosesin elektronlaşdırılması tədris ili ərzində şagird yerdəyişməsinin hesabatlılığı, statistikası və digər bu kimi məlumatların tez bir zamanda əldə edilməsinə imkan yaradacaq.

15/08/2019 14:36

Təhsil naziri Ceyhun Bayramov 2019-2020-ci dərs ilində dövlət ümumtəhsil məktəblərində məktəbəhazırlıq qruplarının təşkili barədə əmr imzalayıb. Əmrə əsasən, məktəbəhazırlıq qruplarına elektron ərizə qəbulu avqustun 26-dan başlayacaq. Bu proses sentyabrın 25-dək davam edəcək. Məktəbəhazırlıq qruplarına sənəd qəbulu mektebeqebul.edu.az saytı vasitəsilə elektron qaydada həyata keçiriləcək.  Dövlət ümumtəhsil məktəblərində yaradılmış məktəbəhazırlıq qruplarına 2014-cü ildə anadan olmuş uşaqlar qəbul olunurlar.

15/08/2019 12:50

Müəllimlərin işə qəbulu üzrə müsabiqənin vakansiya seçimi mərhələsinin nəticələri açıqlanıb. Elektron yerləşdirmənin nəticələri barədə məlumat namizədlərin şəxsi səhifələrinə göndərilib. Nəticələrə əsasən, 3 728 namizəd vakant yer tutub. Müsabiqənin yekun – müsahibə mərhələsinə avqustun 19-da start veriləcək. Müsahibənin keçiriləcəyi yer və tarix barədə məlumat tezliklə namizədlərin şəxsi səhifələrinə göndəriləcək. Müsahibə mərhələsində namizədlərin peşəkar kompetensiyaları, psixoloji hazırlığı və ümumi dünyagörüşü müsahibə proqramına uyğun olaraq müvafiq komissiya tərəfindən yoxlanılacaq.

15/08/2019 12:19

Avqustun 15-də saat 15:00-dan etibarən şagirdlərin elektron yerdəyişməsi prosesinə start veriləcək. Şagird yerdəyişməsinin elektronlaşdırılması üzrə sistemdən istifadə üçün www.sy.edu.az portalına daxil olaraq qeydiyyatdan keçmək lazımdır. Şagird yerdəyişməsinin elektronlaşdırılması bu prosesdə məktəb və valideyn arasında olan məsafənin azaldılması, valideynin təhsil müəssisəsi ilə təmasının daha şəffaf şəkildə təşkilinə yardım edəcək. Eyni zamanda prosesin elektronlaşdırılması tədris ili ərzində şagird yerdəyişməsinin hesabatlılığı, statistikası və digər bu kimi məlumatların tez bir zamanda əldə edilməsinə imkan yaradacaq. Şagird yerdəyişməsinin elektronlaşdırılması şagirdlər haqqında statistik hesabatların dəqiq və optimal göstəricilər əsasında formalaşdırılmasına nail olmaq məqsədi daşıyır.  

14/08/2019 15:47

Avqustun 14-də müəllimlərin işə qəbulu üzrə müsabiqənin vakansiya seçimi mərhələsi başa çatıb. Bu mərhələdə 23 609 namizəd iştirak edib, onlardan 14 003 namizəd elektron ərizəsini təsdiqləyib. Elektron yerləşdirmənin nəticələri barədə məlumat tezliklə namizədlərin şəxsi səhifələrinə göndəriləcək. Vakant yeri tutmaq hüququ qazanan namizədlər müsahibə mərhələsinə dəvət olunacaqlar. Qeyd edək ki, müsabiqəyə 7 mindən artıq vakant yer çıxarılıb.

14/08/2019 14:23

Avqustun 14-də müəllimlərin işə qəbulu üzrə müsabiqənin vakansiya seçimi mərhələsi başa çatır. Bu mərhələ bu gün saat 13:00-da yekunlaşacaq. İndiyədək 23 609 namizəd vakansiya seçimi mərhələsində iştirak edib, onlardan 12 013 namizəd elektron ərizəsində seçdiyi vakant yerləri təsdiqləyib. Vakansiya seçimi başa çatdıqdan sonra elektron yerləşdirmə həyata keçiriləcək. Vakant yeri tutmaq hüququ qazanan namizədlər müsahibə mərhələsinə dəvət olunacaqlar. Qeyd edək ki, vakant yerləri builki və ötənilki müəllimlərin işə qəbulu üzrə müsabiqənin test mərhələsində müvafiq keçid balı toplamış, həmçinin 10 ildən çox fasiləsiz olaraq müddətsiz müqavilə ilə ümumi təhsil müəssisələrində pedaqoji fəaliyyətlə məşğul olmuş, 3 ildən az olmayan müddətdə işdən ayrılmış, diaqnostik qiymətləndirilmədə iştirak etmiş namizədlər seçə bilərlər. Ümumilikdə Bakı şəhəri də daxil olmaqla, respublikada ümumi təhsil müəssisələri üzrə 7 mindən artıq vakant yer müsabiqəyə çıxarılıb.  

14/08/2019 10:45

Avqustun 10-da Heydər Əliyev Mərkəzində 31-ci Beynəlxalq İnformatika Olimpiadasının (IOI) bağlanış mərasimi keçirilib. Əvvəlcə cari ilin fevral ayında məktəblilərin 31-ci Beynəlxalq İnformatika Olimpiadasının (IOI 2019) yerli və beynəlxalq təşkilat komitələrinin Bakıya gəlişinə həsr olunmuş qısa videoçarx nümayiş olunub. Təhsil naziri, “IOI 2019”-un sədri Ceyhun Bayramov olimpiadanın başa çatması münasibətilə iştirakçıları təbrik edib, yarışın yüksək səviyyədə təşkil olunması ilə bağlı təşkilatçılara, qlobal sponsor “Acer” şirkətinə və əməyi keçən digər şəxslərə təşəkkürünü bildirib. İKT bilik və bacarıqlara yiyələnmənin vacibliyini diqqətə çatdıran Təhsil naziri ölkəmizin təhsil sahəsində yeni innovasiyaların, informasiya-kommunikasiya texnologiyalarının geniş şəkildə tətbiqindən söz açıb. IOI 2019 olimpiadasının Azərbaycanda informasiya texnologiyaları sahəsinin inkişafına töhfə verəcəyini qeyd edən Ceyhun Bayramov çıxışının sonunda olimpiada qaliblərini təbrik edib və bütün iştirakçılara uğurlar arzulayıb. Tədbirdə olimpiadanın bürünc, gümüş və qızıl medala layiq görülmüş iştirakçıları mükafatlandırılıb. Bildirilib ki, iştirakçılardan 28 nəfər qızıl, 54 nəfər gümüş,  81 nəfər isə bürünc medal qazanıb. Təhsil naziri Ceyhun Bayramov tərəfindən ən yüksək nəticə göstərmiş iştirakçı, ABŞ komandasının üzvü Benjamin Qiyə qızıl medalla yanaşı xüsusi mükafat da təqdim edilib. IOI prezidenti Qreq Li beynəlxalq olimpiadanın bağlanış bəyannaməsini diqqətə çatdırıb. Bağlanış mərasimində iştirakçıların mükafatlandırılması ilə yanaşı, növbəti ilin 19-26 iyul tarixlərində yarışın Sinqapurda keçiriləcəyi elan edilib. Təhsil nazirinin müavini Firudin Qurbanov və “IOI 2019”-un fəxri həmsədri, ADA Universitetinin rektoru Hafiz Paşayev tərəfindən  Beynəlxalq İnformatika Olimpiadasının bayrağı Sinqapur Milli Universitetinin professoru Tan Sun Tekə təqdim olunub. Daha sonra ölkəmiz haqqında qısa film nümayiş edilib. Tədbir bədii hissə ilə davam etdirilib. Qeyd edək ki, ölkəmizdə ilk dəfə keçirilən Beynəlxalq İnformatika Olimpiadasında Azərbaycan komandası da daxil olmaqla, 88 ölkə və regiondan 600-dən çox şagird, müəllim və ekspertdən ibarət rəsmi nümayəndə heyətləri iştirak edirdilər. Olimpiada Təhsil Nazirliyinin təşəbbüsü, ADA Universiteti, Nəqliyyat, Rabitə və Yüksək Texnologiyalar Nazirliyi və digər dövlət qurumlarının dəstəyi ilə keçirilib. Olimpiadanın rəsmi qlobal sponsoru “Acer” şirkətidir. Bundan başqa, “Azercell Telekom” tədbirin “İstedadların Rəqəmsal Sponsoru”, “PAŞA Bank” isə “İstedad sponsoru” kimi dəstək verib. Bilik yarışmasının media tərəfdaşı İctimai Televiziyadır (İTV).  

10/08/2019 19:31

Sənaye və İnnovasiyalar üzrə Bakı Dövlət Peşə Təhsil Mərkəzinin bazasında yaradılan yeni Peşə Təhsil Mərkəzinə elektron sənəd qəbulu davam edir. Ərizə qəbulu 20 avqust 2019-cu il tarixinədək "ASAN xidmət" mərkəzlərində ödənişsiz şəkildə və elektron qaydada aparılır. Cari tədris ilindən fəaliyyətə başlayacaq təhsil müəssisəsi Azərbaycan və Koreya hökumətləri arasında razılaşmaya uyğun olaraq, Koreya təhsil standartları əsasında yaradılmış ilk pilot təhsil müəssisəsidir. Sözügedən təhsil müəssisəsi mexanika, elektronika, elektrik mühəndisliyi, sənayedə quraşdırma işləri, tikinti, informasiya texnologiyaları, avtomobil və avtomatlaşdırma istiqamətləri üzrə ən müasir avadanlıq, təlim və tədris vəsaitləri ilə təchiz olunub. Tədris prosesi üçün nəzərdə tutulan kurikulumlar koreyalı ekspertlər və özəl sektor nümayəndələrinin iştirakı ilə hazırlanıb. Ən müasir maddi-texniki baza ilə təchiz edilmiş mərkəzdə torna və frezer dəzgahların operatoru, avtomobil diaqnostikası və təmiri ustası, sənayedə quraşdırma işləri üzrə usta, elektronika ustası, elektrik avadanlıqlarına xidmət və təmir üzrə elektrik montyoru, inşaat ustası, veb dizayner və proqram təminatçısı və avtomatika üzrə usta adlı 8 fərqli ixtisas üzrə 1 illik proqramlarda təhsil almaq mümkündür.  

09/08/2019 16:03

STEM təhsil gələcəyimizi müəyyən edir   Kim hesab edir ki, dəqiq elmlər, eləcə də  riyaziyyat və ya fizika müəllimləri dünyada ən ciddi və cansıxıcı müəllimlərdir,  bir az hər hansı cansıxıcılığı və darıxdırıcılığı rədd edən   STEM-təhsilin müasir konsepsiyası ilə tanış olsalar yaxşıdır.  Əgər STEM abbreviaturasının “sirrini” açmalı olsaq, ingilis dilində S- science, T- technology, E- engineering, M- mathematics  mənalarını alarıq. Azərbaycan dilində isə S- elmlər, T - texnologiya, E- mühəndislik,  M - riyaziyyat  deməkdir. Bir sözlə, bunlar müasir  dünyada ən çox tələb olunan fənlərdir. Beləliklə də  bu gün STEM təhsilin inkişafı  dünya təhsilində əsas trendlərdən biridir. Texnologiyaların çox sürətli təkamülü ona aparır ki, proqramçılar, IT mütəxəssisləri, mühəndislər, yüksək texnologiyalar sahəsinin peşəkarları  və s.  planetdə tezliklə ən çox tələb olunan mütəxəssislər olacaqlar.  Qarşıda isə belə bir sual durur?  Bu cür mütəxəssisləri necə  hazırlamaq olar?  Artıq yazı lövhəsində  “Sinif işi”,  altında da, məsələn, “Kəsrlər” kimi köhnə tədris metodları aktuallığını itirirlər.   Bu cür klassik yanaşma uşaqlarda dəqiq və təbiət elmlərinə maraq oyatmaq əvəzinə onları dərsdən uzaqlaşdırır.   Əsas məqsəd uşaqlara mükəmməl STEM təhsili verməkdir   2011-ci ildə ABŞ prezidenti Barak  Obama növbəti onillik ərzində ölkə  məktəbləri üçün 100 min  STEM müəlliminin hazırlanmasına dair çağırış edib.  Elə həmin ildə bu təcili çağırışa cavab vermək, bu sahədə nəticəyönümlü işləri sürətləndirmək və əlaqələndirmək,  ölkəni gücləndirmək üçün STEM təşəbbüslərini dəstəkləyən  “100Kin10” qrupu yaradılıb.  “100Kin10”  ABŞ-ın milli maraqlarına cavab verən,  ölkənin ən vacib problemlərindən birinin həllinə yönəlmiş milli şəbəkədir, əsas məqsəd  uşaqlara mükəmməl  STEM təhsili verməkdir.   STEM komandasının yuxarıda qoyduğumuz suala cavabı hazırdır - qlobal hədəf  müasir STEM təhsilin simasını dəyişməkdir.  Bunun üçün layihənin müəllifləri  2021-ci ilə qədər STEM təhsil sahəsində 100 min yeni müəllim öyrətməyi planlaşdırırlar.  “Yenilər” dedikdə isə, daha ağıllı, müasir, yaradıcı, fənnə yeni üslübda yanaşma qabiliyyətinə malik və şagirdlərdə də eyni qeyri-standart baxışı formalaşdıra bilən müəllimlər nəzərdə tutulur.  Bu gün ABŞ-da  onlarla universitet, təhsili inkişaf etdirmə mərkəzləri, muzey və digər təşkilatlar  ölkənin ən böyük STEM şəbəkəsi olan “100Kin10”  komandasının təşəbbüsünü dəstəkləyir.   Öz hədəflərinə çatmaq  üçün “100Kin10”  müəllifləri bu yaxınlarda Blow Minds  informasiya resursunu buraxıblar. Bu resursdan yararlanmaqla pedaqoji kolleclərin tələbələri və bütün arzu edənlər STEM-in müasir konsepsiyası ilə tanış ola, kurslara yazıla və ya şəkillərə, videoya baxa bilərlər. Beləliklə də hər kəs üçün  açıq olan STEM resurslarla tanışlıqdan sonra aydın olur:  gələcəyimizi texnologiyalar müəyyən edəcək, texnologiyaların gələcəyi  isə yeni format  müəllimlərin əlindədir. Yeni müəllimlər hər hansı köhnə tədris üsullarını, formal yanaşmanı qəbul etmir və öz bilikləri ilə şagirdlərin “beynini partlada”,  sonsuza qədər onların dünyagörüşünü genişləndirə bilərlər. Nəticə bundan ibarətdir ki,  təlim təkcə biliklərin müəllimdən  şagirdlərə ötürülməsi deyil, eyni zamanda  şüurun genişlənməsi və reallığı dəyişdirmə üsuludur.   İlk dörd il ərzində 30000-dən çox STEM müəllimləri hazırlanıb   Əgər əvvəllər sivilizasiyaların həyatı və  reallıq bir çox şeydə mədəniyyət və sənətdən  asılı idisə,  bu gün həyatımız müxtəlif texnologiyaların ətrafında fırlanır, buna görə təəccüblü deyil ki,  reallıqları  bu texnologiyaları hazırlayanlar yaradır. Görünür, müasir STEM təhsildə kreativ istiqamətin inkişafı təsadüfi deyildir.  Çünki yalnız elmə əsaslanan gələcək, çətin ki, kimisə sevindirəcək. Amma elmin və sənətin  sintezini təcəssüm etdirən gələcək  indi bizi daha çox narahat edir. Bu səbəbdən də  artıq bu gün  yaxınlaşan gələcəyin ən yaxşı nümayəndələrini tərbiyə etmək barədə düşünmək lazımdır. İqlim dəyişikliyi, ərzaq çatışmazlığı və ya iqtisadi bərabərsizlik olsun, dünyanın demək olar ki, bütün ən mühüm problemləri STEM  əsasında həllər tələb edir. Amma insanların yalnız kiçik bir hissəsinin adıçəkilən problemləri masa arxasında əyləşərək  həll etməyə imkan verən əsas bilikləri var. Ona görə də təəccüblü deyil ki, biz hələ bu problemi həll edə bilməmişik. Onların öhdəsindən gəlmək üçün  gələcəyin problemləri ilə məşğul olanlar STEM bacarıqlarına malik olmalı  və onlarda məsələləri həll etmə ruhu üstünlük təşkil etməlidir.  Gələcək problemləri həll edənlərin isə onları istiqamətləndirmək üçün bu gün əla STEM müəllimlərinə ehtiyacı var.  “100Kin10”  artıq ilk dörd il ərzində 30.000-dən çox yeni, əla STEM müəllimlərini hazırlayıb, bacarıqlarını artırmaq üçün on minlərlə müəllim də onlara dəstək verməkdədir.  Bununla yanaşı, komanda  on dəfə böyüyüb, onlarla birgə layihəni stimullaşdırıb, yenilikçi sponsorların əməkdaşlığı ilə STEM-in inkişafı üçün  90 milyon dollar vəsait toplanıb.    Müəllim çatışmazlığı artır   Müəllim, xüsusən də STEM mütəxəssislərinin çatışmazlığı bütün ölkə üzrə artan problemdir. ABŞ-da Atlantadan tutmuş Koloradonun kənd rayonlarına qədər məktəb və rayonlar yüksək keyfiyyətli müəllimləri, xüsusən də STEM müəllimlərinin cəlb olunması və işdə saxlanması üçün mübarizə aparırlar. Bəzi ştatlar əldə etdikləri fövqəladə səlahiyyətlər çərçivəsində müəllim çatışmazlığı problemini həll etməyə çalışır. Lakin onların səyləri məktəbə kifayət qədər qeyri-peşəkar müəllimlərin gəlişinə yol açır ki, bu da narahatlıq doğurmaya bilməz.  “100Kin10”   qrupu üzrə tərəfdaşlar  bu məsələdə  innovativ qərarlar hazırlayaraq  fövqəladə səlahiyyətlərin çərçivəsindən kənara çıxırlar. 2018-ci ildə “Math + Science” Milli təşəbbüsü  layihə qrupuna başçılıq edib. Bu qrup  STEM mütəxəssislərinin çatışmadığı konkret sahələrdə müəllimlərin strateji hazırlığı üçün problemləri və ən yaxşı təcrübələri öyrənib. Layihə komandası müəllimlərə hazırlıq proqramlarında kömək etmək və məktəb dairələri onların əməkdaşlığının gücünü qiymətləndirmək və ehtiyaclarla bağlı problemləri həll etmək üçün dinamik və fərdi aləti hazırlayıb.  2019-cu ildə Fort Xeys Dövlət Universiteti diplomlu müəllimləri dəstəkləmək, sertifikatlaşdırmaya keçidi təmin etmək üçün layihə qrupuna başçılıq edib.    İnkişaf üçün STEM   STEM terminin tərifi qızğın mübahisə mövzusudur, bu, bəzən STEM cəmiyyətində fikir ayrılıqlarına gətirir. Çox vaxt riyaziyyatı STEM imkanlarından çıxarırlar. Silikon vadisində müəllimlər bu problemin ətraflı izahını veriblər. Qeyd olunub ki, regionun texnologiyalara marağı riyaziyyata marağın və onun nüfuzunun azalmasına gətirib çıxarıb.   Riyaziyyat  müəllimləri də narahatlıqla bildiriblər ki, onlar da STEM cəmiyyətindən özlərini təcrid olunmuş hiss edirlər.   Lakin tərəfdaşların çoxunun riyaziyyata STEM təliminin  ayrılmaz hissəsi kimi yanaşması komandanı ruhlandırır. Ancaq  “Illustrative Math” və “PhET Interactive Simulation”  kimi tərəfdaşlar  mürəkkəb məsələlərin həllində riyazi konsepsiyanın tətbiqini fəal surətdə dəstəkləyirlər.    İnsan kapitalının inkişafı  üçün erkən STEM   Son illərdə  STEM təhsilin  erkən təsirinin yalnız orta məktəbdə və kollecdə deyil, həm də daha geniş mənada bütün həyat boyunca insanların uğurlu olmasını təmin etməsinə dair çoxsaylı sübutlar ortaya atılır. Təbiət elmləri və riyaziyyat sahəsində erkən təhsil  yetkin yaşda insanın ictimai-iqtisadi statusunu qabaqcadan müəyyən edir.  2018-ci ildə təşəbbüslərin geniş spektrinə cavab verən daha çox pedaqoq və ekspert erkən STEM-i dəstəkləyiblər. Boston Elm Muzeyi və Nyu-Hemşir Universiteti kimi, tərəfdaşlar  elementar STEM müəllimlərinə yönəlik yeni proqramları hazırlayıb. Həmçinin, bu mövzu üzrə partnyorların əməkdaşlığı  qeyd edilə bilər.  Dövlət təhsil və biznes koalisiyasının birgə səyləri ilə layihə qrupu ibtidai sinif müəllimlərinin  rəqəmsal savada və informatika üzrə hazırlığına yönəlib. Heising-Simons Fondu aşağı gəlirli ailələrdən olan şagirdlərin riyazi proqramlarını maliyyələşdirir. Nyu-York Elm Zalı öz Yaradıcılıq Hesablama Akademiyasını yaradaraq immiqrant ailələrdən olan 3-4-cü sinif şagirdlərinə hesablama düşüncəsinin inkişafına dəstək göstərməyə başladı.   Gələcəyin mühəndislərini STEM yetişdirir   Heç kimə sirr deyil ki, STEM təhsil həm kollec,  həm də orta məktəb məzunlarına böyük ehtimalla daha yüksək maaş verəcək. Çünki təhsil haqqı kollecdə sürətlə artmaqda davam edir,  gələcək iş yeri ilə bağlı qeyri-müəyyənlik  artır,  STEM-də iş yerlərinə isə tələbələr üçün daha ağıllı  karyera  kimi baxılır. Nəticədə təlim STEM-in praktik tərəfi ilə daha sıx bağlı olur.  Cari ilin aprelində Vaşinqtonda dövlət, özəl və qeyri-kommersiya sektorlarının  rəhbərləri toplaşaraq “STEM -həlli: Sabahın işçi qüvvəsi” mövzusu çərçivəsində  daha güclü STEM işçi qüvvəsi məsələsini müzakirə ediblər.  STEM təhsil və işçi qüvvəsi arasında alyans güclüdür. Lakin STEM-lə dərin və əsl təlimin dəyərləri sadəcə işçi qüvvəsi konveyerin yaradılmasından daha əhəmiyyətlidir. Bu, tədqiqatlar üçün maraq və imkanları yaradır, eksperiment aparmaq, əməkdaşlıq etmək, uğursuzluğa tab gətirmək, özümüzü, təbiəti və süni yaşayış mühitini daha yaxşı anlamaq, problemlərin  yaradıcı həlli və hər növ tənqidi düşüncəni təcrübədən keçirmək, hansı ki,  bunlar  həyatın bütün  sahələrində faydalı olacaq.   Buna görə də Kaliforniya Universiteti, Karnequ Elm Mərkəzi və  Bay Area   Açıq Muzeyi kimi sadiq tərəfdaşlarının STEM təlimə məhəbbət oyatmaq, gənc tələbələrə praktiki təcrübə vermək üçün mobil mühəndis laboratoriyası  və makerspaces  tətbiq etməsinə sevinirik. Biz həm də sinifdə  sevinc hissinin yaradılması üçün erkən əlamətini görürük.   Sevinc lövbəri, biliyə həvəs  və eksperimentlər   Son illər məktəbəqədər təhsildən başlamış təhsilin bütün pillələrində tədris akademik və test sınaqlara hədəflənib ki, bunun da tez-tez mənfi nəticələri  baş verir.  Bu yaxınlarda ABŞ-da yenidən sinif otaqlarında  sevinc və eksperimentlər ətrafında yaranan hərəkatın  ən erkən əlamətləri görünməyə başlandı.  Müəllimlər  qeyd edirlər ki,  STEM təhsilin ən maraqlı  hissəsi açıq havada baş verir, çünki o, uşaqların təbii marağını oyadır və  stimullaşdırır.  Nyu-York Botanika bağı və  San-Dieqo Zoparkı kimi tərəfdaşlar  STEM təhsili üzrə tədris planları, alətlər hazırlayıblar ki,  onlar bütün təhsilalanların  ən sadə bitki növlərindən tutmuş fillərə qədər marağını cəlb edir.    2018-ci ildə CU Boulder, DSST  kimi dövlət  məktəbləri və  NSTA / NCTM STEM  proqramı üzrə  müəllimlərdən ibarət layihə qrupu tərəfindən  təhsilverənlər üçün davamiyyətə əsaslanan  təbiət elmləri üzrə  qiymətləndirmə hazırlanıb.  Proqram siniflərdə müəllimlərə daha çox təcrübə aparmağa və layihə işləməyə imkan verir. Nyu-York şəhərinin  Təhsil Departamenti  şagirdlərin elmə inteqrasiyasına nail olmaq məqsədilə orta  məktəblərin  sinif  otaqlarından  müəllimlərin daha geniş istifadəsi üçün imkan yaradır.  Və beləliklə də daha çox STEM müəlliminə  dəstək olur.  Müəllimlər deyirlər ki, təhsilə maraq, sevinc gətirmək üçün STEM təhsilin yeni  istifadə üsullarını tapmağa çox sevinirlər.  Onlar müəllimləri yaddaşa təhrik edən hesabatlılıq sistemindən yaradıcı inkişafa kömək edən, doğru olan təlimə keçidi dəstəkləyirlər.   STEM sosial-emosional tədris kimi   Linkedın və Dünya İqtisadi Forumun liderləri bir fikirdə birləşir: tələbələr yumşaq bacarıqlara  və sosialyönümlü-emosional vərdişlərə malik olmalıdırlar ki, 21-ci əsrdə komandanın lideri və üzvlərindən olsunlar. Məşhur təhsil nəşrləri də  müəllimlərin  sosialyönümlü-emosional tədrisə  və beyin elmlərinə  diqqət yetirmələri zəruriliyini xüsusi müzakirə etməklə  öz şagirdlərində  akademik bilikləri tamamlayan  sosial vərdişlərin daha yaxşı dəstəklənməsinə diqqət yetirirlər.  Belə sponsorlardan olan  Çan Zukerberqin  təşəbbüsləri bütün uşaqların təhsilə cəlb olunması  yanaşmalarını əhatə edir və 21-ci əsrdə yaşamaq üçün ən zəruri olan təfəkkürün inkişafını stimullaşdıran,  inadkarlıq və yumşaq vərdişlər aşılayan,  komanda işini, nəticəyönümlü inkişafı təmin edən STEM təhsilə marağı artırır.  STEM-in  yalnız vərdişlərlə bağlı olmasına dair miflər getdikcə sönür.  Məsələn,  Ostindəki Texas Universitetinin A.Çarlz Mərkəzi “Agile Mind”  qrupu ilə əməkdaşlıq edir.  Məqsəd uşaqlara  karyerada inkişaf dərsləri verməkdir.  Diqqət  müəllimlərin STEM təhsilində yer alıb-ala bilməyəcəyinə dair fikirlərinə yönəldilib. STEM-dən daha geniş metakoqnitiv və ictimai cəhətdən emosional bacarıqların gücləndirilməsi üçün istifadə olunacaq, məqsəd daha çox şagirdin həyatın müxtəlif sahələrində uğurlu olmasını təmin etməkdir.   Şəxsi firavanlığa aparan yol   Son onillikdə biz rəqəmsal alətlərlə və “Ed tech”  şirkətlərinin platformaları ilə inkişaf etdirilən fərdiləşdirilmiş təlimə artan tendensiyanı müşahidə edirik. Bununla belə, müəyyən tənqidi rəylərə əsasən,  bu cür texniki  həllər  nəinki  bütün tələbələrə çatmır, həm də müəllimlərin  tələbələrlə ünsiyyətini məhdudlaşdırır, bu, xüsusilə də aztəminatlı və ya təmsilçiliyi zəif olan icmalardan olan təhsilalanlarla bağlıdır. ABŞ-ın  Tom Djoynera Fondu, Amerika  Müəllimlər Federasiyası və  “Math+Science”   Milli təşəbbüs  qrupu  mədəniyyət, identiklik və pedaqogikada eynilik kimi məsələlərin necə yaranmasını  tədqiq etməklə tələbələr üçün təhsili daha aktual və qarşılıqlı əlaqəni  təmin etmək  məqsədilə layihə işləyib.   Komanda şəxsiyyətyönlü pedaqogikanın müəyyən olunması üçün yeni struktur  yaradıb, mövcud tədqiqatları anlamaq üçün ədəbiyyatların geniş icmalını keçirib və cəlbedici, genişlənmə imkanı olan şəxsi  tədris təcrübəsinin hazırlanmasında müəllimlərə  dəstək üçün alətlər və tapşırıqlar  hazırlamağa başlayıb.  Kütləvi fərdiləşdirmə ilə biz qlobal tendensiyalar, daha çox təhsil dünyasında STEM təhsilin bütün təhsilalanlar üçün daha şəxsi firavanlıq əhəmiyyəti kəsb etməsini gözləyirik.   Müəllimlərin fəallığı artıb   2018-ci il ərzində  çox sayda müəllimlərin siyasi sahədə fəallığına dair proqnozlar  özünü doğruldub.  Bu ilin yazında ABŞ-da müəllimlərin fəallığının  yeni dalğası geniş  vüsət alır. The Washington Post-un yazdığına görə, müəllimlik peşəsi geniş dəstəklənir, o cümlədən müəllimlərin əməkhaqları artırılır. Amma xəbərdarlıq əlamətləri də  var: İllik “Phi Delta Kappa”  sorğusu  göstərib  ki, baxmayaraq  müəllimlərə dəstək artıb, amerikalıların əksəriyyəti uşaqlarının müəllim olmasını istəmirlər. STEM üzrə tərəfdaşlardan  bu potensial zərərli ictimai rəyə fəal reaksiya olub.  Lakin   müəllimlərin  aktivliyi, eləcə də onların STEM-in digər mütəxəssislərindən daha çox xoşbəxt olmasına dair inandırıcı sübutlar  bu sahəyə yeni qüvvələrin gəlməsini şərtləndirir.   Müəllim və şagirdləri inkişaf etdirən məktəb   Çox vaxt məktəb liderləri dixotomiya yaradırlar: ya şagirdlər, ya da müəllimlər inkişaf edə bilərlər, amma hər ikisi  deyil. Əksi doğrudur. Tədqiqatlar göstərir ki, təhsilalanları uğura aparan yeganə davamlı  yol məktəblərdir, məhz burada  müəllimlər və şagirdlər inkişaf edir.   STEM müəllimlərinin əsas çatışmazlığının səbəblərinə həsr olunmuş  tədqiqat aşkar edib ki, dəyişikliklər ən çox onlar üçün işlək mühitlə bağlıdır.  Müəllimlərin çoxu bildirir ki,  onlara həmkarları ilə əməkdaşlıq, peşəkar inkişafda iştirak, sinifdə yeni yanaşmalarla təcrübə aparmaq üçün vaxt lazımdır.  Biz bilirik ki, STEM, ümumiyyətlə, təhsil sistemində potensial təsir gücünə malikdir.  Ümid edirik ki, erkən inkişaf,  yaradıcı iş mühitinin formalaşdırılması  bütün təhsil sistemi üçün  dalğa effekti  yaradacaq,  daha artıq diqqət, enerji fəal məktəblərin yaradılması istiqamətində yönələcək ki, orada həm müəllimlər, həm də şagirdlər inkişaf edə biləcək.     "Azərbaycan müəllimi" qəzeti

09/08/2019 12:17